نیکی در میان همۀ مردمان

در حمله ی مغول ، سعدی اسیر شد. داستانش مشهور است؛ فردی او را خریده بود و به کار کارگری گماشته بود. فرزانه ای او را خرید و آزاد کرد. از این حیث سعدی جزو آزادگان بوده است. او به یقین یک فرد صلح طلب و ضد جنگ بوده است

سعدی شعر مشهوری دارد، شاید مشهورترین شعر سعدی همین باشد.

بنی‌آدم اعضای یکدیگرند
که در آفرینش زِ یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار

شباهت شعر سعدی به متن پهلوی دینکرد

این شعر شباهت بسیاری به عبارتی از دینکرد ۹ دارد. این عبارت پهلوی درواقع شرحی است از ترجمه و تفسیر پهلویِ یسنای ۴۳ اوستا که از کهن‌ترین بخش‌های اوستا و در زمرۀ گاهان است. یسنای ۴۳ دربارۀ منشأ «نیکی در میان همۀ مردمان» آغاز می‌شود.

“Spennāg mēnōy dām hamāg ēk-gōhr hēnd. ud aweštābišn ī hannām ī ēk tan ān ī hamāg ān tan bawēd.”

آوانویسی به‌خط امروزی ایران: سْپِنّاگ مینُوی دام هَماگ اِیک-گوهْر هِند. اود اَوِشتابِشنِ هَنامِ اِیک تَن، آنِ هماگ آن تَن بَوِید.

ترجمه به پارسی نو: آفریده[های] میـنویِ نیک همه از یک گوهرند.  و آزردن عضوی از یک تن، [آزردن] همۀ آن تن بوَد.